Vrelo Mlave

Vrelo Mlave ili Žagubičko vrelo, kako se još u narodu naziva glavna je turistička atrakcija Žagubike kotline. Leži u wenom jugoistočnom delu, ispod severnih padina Beljanice na nadmorskoj visini od 312 m, upravo na južnoj periferiji varoši od čijeg je centra udaljeno 1 km. Vrelo izbija ispod krečnjačkog odseka visine oko 40 m,  iz vrtačastog udubljenja koje je polukružno uokvireno planinskim uzvišenjima. Ujezerena površina Vrela ima prečnik 25 m i najveću dubinu 24 m. Voda kojom se hrani vrelo kroz sifonske kanale po dnu i po stranama basena formira otoku, koja se nakon lučnog toka od 150 m i širine 12 m spaja sa Tisnicom. Voda Žagubičkog vrela je bistra i hladna (9-11 ^oC).

Prosečna izdašnost vrela, prema višegodišnjim merenjima iznosi 0,9 m³/s. Najviše vode izbijalo je 1910. godine, čak 70 m³/s, a u novije vreme, 17. juna 1969. godine, oko 20 m³/s. Najniži vodostaj zabeležen je 1. avgusta 1950. godine, kada je iznosio 0,25 m³/s, ali je ipak tokom stogodišnjeg osmatranja zabeležena pojava potpunog presušivanja otoke – 1893, 1957 i 1971. godine. Čuveni Jovan Cvijić, 1893. godine, bio je prvi očevidac ove pojave za koju kaže da je «voda u jezeru (kako je nazivao vrelo zbog njegovog izgleda) toliko opala da se prečnik njegov smanjio. Mlava nije iz jezera isticala i korito njeno dužinom od 180 m, do sastava sa Tisnicom, bilo je suvo». Do splašnjavanja vode u vrelu i presušivanja otoke dolazilo je usled začepljivanja suženih delova podzemnih kanala koji vrelo hrane vodom.

Lepotu i atraktivnost Žagubičkog vrela upotpunjavaju pošumljena okolina i lepo uređena otoka. Četinarska šuma spušta se do samog vrela dajući mu tamnozelenu boju.U bistrim vodama otokame ogleda se motel «Vrelo», sa depadansom kapaciteta 66 ležaja.

Radi očuvanja ovog kompleksa, Žagubičko vrelo i njegova okolina stavljeni su pod zaštitu kao  vredan «Hidrološki spomenik» prve kategorije. Međutim pojedinim građevinskim zahvatima narušena je njegova iskonska lepota (betonski most preko otoke, asfaltni put oko samog vrela, parking), pa bi prilaz jezeru automobilima trebalo sasvim zabraniti.